Airco storingen

Dit is verreweg de meest gemelde klacht, en de oorzaak loopt uiteen van triviaal tot fataal. Werk de mogelijkheden in deze volgorde af.

Vervuild filter (kans: zeer groot). Een dichtgeslibd filter beperkt de luchtstroom over de verdamper zo sterk dat er nauwelijks nog warmte wordt opgenomen. Symptomen: de uitblaaslucht is wel koud maar de kamer koelt niet, en de luchtstroom voelt zwak. Reinigen lost het direct op.

Vervuilde buitenunit (kans: groot). Bladeren, pluis of stof tussen de lamellen van de condensor belemmeren de warmteafgifte. Het toestel draait dan wel maar kan zijn warmte niet kwijt. Spuit de lamellen voorzichtig schoon met een tuinslang op lage druk, van binnen naar buiten, met het toestel spanningsloos.

Koudemiddeltekort (kans: middelgroot). Een airco verbruikt geen koudemiddel, dus een tekort betekent altijd een lek. Symptomen: de dikke koperleiding bij de buitenunit voelt niet koud aan, er ontstaat ijs op de dunne leiding, en het toestel draait continu zonder resultaat. Dit vraagt een monteur die het lek opspoort met een detector, repareert en daarna volgens gewicht bijvult. Reken op 350 tot 650 euro.

Defecte compressor (kans: klein maar duur). Symptomen: de buitenunit brengt wel geluid voort maar de ventilator draait niet mee, of er is een brommend geluid zonder dat het systeem op gang komt. Kosten 800 tot 1.500 euro; bij een toestel ouder dan tien jaar is vervangen vrijwel altijd verstandiger.

Een koelende airco produceert een tot twee liter condenswater per draaiuur. Dat water hoort via de afvoerslang naar buiten of naar een afvoerpunt te lopen. Komt het op de vloer terecht, dan is er iets mis met dat traject.

Verstopte afvoer (kans: zeer groot). Stof, algen en soms insecten verstoppen de slang. Het water loopt dan terug in de opvangbak van de binnenunit en stroomt over. Zet het toestel uit, zoek het uiteinde van de slang (meestal buiten aan de gevel of aangesloten op een sifon) en spoel de leiding door. Voorkomen kun je dit met een jaarlijkse onderhoudsbeurt waarbij de afvoer standaard wordt doorgespoten.

Onvoldoende of verkeerd afschot (kans: middelgroot). De binnenunit moet licht hellen richting de afvoerzijde en de doorvoer door de gevel moet aflopen naar buiten. Is dat bij de installatie fout gegaan, dan blijft er water staan. Dit is een installatiefout en valt onder de installatiegarantie.

Defecte condenspomp (kans: klein). Alleen relevant als er een pomp is geïnstalleerd omdat natuurlijk verval ontbrak. Een pomp gaat gemiddeld vijf tot acht jaar mee en kost 150 tot 300 euro om te vervangen.

Belangrijk: zet een lekkende airco uit tot het probleem is opgelost. Condenswater dat in een wand of vloer trekt, kan aanzienlijke schade veroorzaken, en waterschade door een bekend maar genegeerd defect wordt door verzekeraars regelmatig afgewezen.

Ratelen of rammelen. Losgetrilde panelen van de behuizing, of een schroef die is losgelopen. Zet met het toestel uit alle panelen goed vast. Bij de buitenunit: controleer of de unit stevig op de beugel of het frame staat en of de trillingsdempers nog intact zijn.

Tikken bij het opstarten. Meestal het uitzetten van kunststofdelen door temperatuurverschil, of de vierwegklep die omschakelt. Onschuldig, tenzij het tikken continu doorgaat.

Piepen of gieren. Een lager van de ventilator dat droogloopt, of een riem bij oudere grotere units. Dit verergert altijd; laat het nakijken voordat de ventilator vastloopt.

Borrelen of klokken. Koudemiddel dat door het systeem stroomt is normaal en hoorbaar bij het opstarten. Continu borrelen kan echter wijzen op een koudemiddeltekort of op lucht in het systeem, wat betekent dat er bij de installatie onvoldoende is gevacumeerd.

Bromtoon door de muur. Trillingen van de buitenunit die zich via de gevelbevestiging naar binnen voortplanten. Op te lossen met rubberen trillingsdempers onder de voeten of door de unit op een grondframe te zetten in plaats van aan de muur.

De klassieke muffe geur ontstaat door schimmel en bacteriën op de verdamper. Die lamellen zijn tijdens het koelen nat van condens, en als het toestel wordt uitgezet terwijl ze nat zijn, ontstaat een ideale groeiomgeving. Bij de volgende start blaast de ventilator de sporen de kamer in.

Oplossen: reinig eerst de filters. Neem daarna de zichtbare lamellen van de verdamper voorzichtig af met een zachte borstel en een speciale airco-reiniger uit de bouwmarkt; gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen, die tasten het aluminium aan. Helpt dat niet, dan is een professionele chemische reiniging nodig (120 tot 200 euro), waarbij de verdamper met schuim wordt behandeld en doorgespoeld.

Voorkomen: gebruik de droog- of self-clean stand die vrijwel elk merk heeft. Die laat de ventilator na het uitschakelen nog vijf tot vijftien minuten doordraaien zonder koeling, waardoor de verdamper opdroogt. Sommige toestellen doen dit automatisch. Alleen dat gewoontepatroon voorkomt het overgrote deel van de geurklachten.

Een zure of chemische geur is een ander verhaal: dat kan wijzen op lekkend koudemiddel of op een oververhitte elektrische component. Zet het toestel dan uit en laat het nakijken.

IJs op een airco betekent dat de verdampertemperatuur onder nul is gezakt. Dat gebeurt bij te weinig warmteaanvoer (te weinig lucht) of te weinig koudemiddel.

Doe dit direct: zet het toestel uit en laat het volledig ontdooien, wat een tot drie uur duurt. Laat de ventilatiestand eventueel doorlopen om het proces te versnellen. Blijven koelen met ijs op de verdamper kan vloeibaar koudemiddel naar de compressor laten terugstromen, en dat is precies de beschadiging die een compressor sloopt.

Zoek daarna de oorzaak. Vervuild filter of geblokkeerde uitblaas: reinigen en klaar. Komt het ijs binnen enkele dagen terug met schone filters, dan is er vrijwel zeker een koudemiddellek en heb je een monteur nodig.

IJs op de buitenunit in de winter is iets anders en volstrekt normaal: bij verwarmen condenseert en bevriest vocht op de buitenlamellen. Het toestel voert dan periodiek een ontdooicyclus uit, waarbij het kortstondig omkeert. Je ziet dan stoom van de buitenunit komen en de binnenunit blaast even geen warme lucht. Dat is werking, geen storing.

Foutcodes verschillen per merk; er bestaat geen universele lijst. Bij Daikin zie je codes als U0 en E7, bij Mitsubishi P8 of E6, bij Samsung E1 tot E5, bij LG CH-codes. De betekenis staat in de handleiding van jouw specifieke model, en anders op de servicepagina van de fabrikant.

Wat wel algemeen geldt: veel codes duiden op communicatie- of sensorfouten die na een reset verdwijnen. Schakel de groep in de meterkast dertig seconden uit en weer in. Komt de code direct terug, dan is er een werkelijk defect.

Noteer de code voordat je belt. Een monteur die weet dat het om een specifieke code gaat, kan de juiste onderdelen meenemen, en dat scheelt in de praktijk een tweede voorrijbeurt van 90 tot 150 euro.

Voorrijden en diagnose: € 90 – € 150. Vrijwel altijd verschuldigd, ook als het probleem niet verholpen wordt. Bij een lopend onderhoudscontract is dit vaak inbegrepen of gereduceerd.

Filter, sensor of afvoer: € 120 – € 350. Kleine onderdelen en een uur werk. Dit zijn de reparaties die vrijwel altijd de moeite waard zijn.

Lek opsporen, repareren en vullen: € 350 – € 650. Lekdetectie is arbeidsintensief, en na reparatie moet het systeem opnieuw worden gevacumeerd en op gewicht bijgevuld.

Printplaat of vierwegklep: € 400 – € 800. Grens tussen wel en niet rendabel. Bij een toestel jonger dan zeven jaar meestal wel, daarboven twijfelachtig.

Compressor: € 800 – € 1.500. Alleen rendabel bij een toestel jonger dan zeven à acht jaar, of als het onder garantie valt.